Garddio cyfeillgar i wenyn

MAGU MURMUR YN YR ARDD

– mae arnom angen gwenyn ac mae ein hangen ni ar wenyn!

Canllawiau ar gyfer garddio cyfeillgar i wenyn…

Mae gwenyn yn hanfodol ar gyfer peillio ein planhigion, yn cynnwys y ffrwythau a’r llysiau a dyfir gennym, ac mae’r paill a’r neithdar a gynhyrchir gan flodau yn fwyd hanfodol i wenyn.  Dyma bartneriaeth fyw!

Gallwch roi’r deg canllaw canlynol ar waith mewn unrhyw fan – o ardd fawr wledig i flwch ffenestr bach mewn dinas.  Rhowch gynnig arni hi i weld beth allwch chi ei greu!

  • Plannwch goed, llwyni, blodau, perlysiau, ffrwythau a llysiau sy’n sicrhau cyflenwad da o neithdar a phaill drwy gydol y flwyddyn.  Mae gwenyn yn chwilota am fwyd rhwng mis Mawrth a mis Hydref, felly mae planhigion sy’n blodeuo yn gynnar yn y gwanwyn ac yn yr hydref yn arbennig o fuddiol.
  • Cofiwch arddio mewn dull sy’n gyfeillgar i’r amgylchedd er mwyn creu hafan ddiogel i bryfed sy’n peillio.  Dylech osgoi cynhyrchion sy’n lladd plâu, pryfed, ffwng neu chwyn.  Dewiswch hadau a chompost organig fel na fydd cemegau niweidiol yn mynd yn agos at eich planhigion.
  • Cofiwch fwydo eich pridd er mwyn cynhyrchu blodau cynhyrchiol a chryf.  Gwnewch eich compost eich hun a’i daenu’n rheolaidd.
  • Dewiswch safle heulog ar gyfer planhigion sy’n denu peillwyr – gallwch dyfu mewn cynhwyswyr pe bai angen.  Bydd perlysiau’n arbennig o lwyddiannus mewn potiau bach neu fawr neu gafnau – neu hyd yn oed mewn rhigolau muriau.
  • Gadewch i’ch perlysiau flodeuo!  Mae gan lawer o berlysiau gyflenwadau da iawn o neithdar a phaill.  Tyfwch fwy nag sydd ei angen arnoch eich hun er mwyn bwydo’r gwenyn hefyd.
  • Cofiwch gynnwys pistyll yn eich gardd – mae angen dŵr ar wenyn i brosesu eu bwyd ac i reoli lleithder y cwch gwenyn.  Mae pwll bas gyda cherrig o amgylch y cwr yn ddelfrydol, a bydd hefyd yn denu pob math o fywyd gwyllt arall, ond mae hyd yn oed llond soser o ddŵr yn werthfawr.
  • Dewiswch blanhigion sydd ag un blodyn, a rhai sydd cyn agosed â phosib i’n rhywogaethau brodorol.  Yn aml mae amrywiaethau a fagwyd i greu blodau dwbl trawiadol yn anffrwythlon, felly ni fydd eu brigerau wedi eu gorchuddio â phaill, a bydd yn anodd i’r gwenyn ddod o hyd i neithdar.
  • Plannwch grwpiau lliw trawiadol – lleiniau mawr o’r un blodau yw’r mwyaf deniadol i wenyn mêl.  Mae grwpiau bach hefyd yn werthfawr, yn enwedig y rhai sydd ar frig sbectrwm gweledol gwenyn – porffor, glas, gwyrdd, melyn ac oren – neu sydd â marciau i arwain gwenyn at y paill a’r neithdar.
  • Gallwch greu dôl fach o flodau gwyllt – aberthwch gornel fach o’ch lawnt (neu’r cwbl).  Codwch y tywyrch a’r pridd uchaf ffrwythlon a phlannwch ddetholiad o blygiau blodau gwyllt neu heuwch hadau blodau gwyllt parhaol neu flynyddol.
  • Cadwch wenyn!  Mae’r rhan fwyaf o grwpiau cadw gwenyn yn cynnal cyrsiau neu’n gallu eich cyfeirio at fannau sy’n eu cynnal – cewch fwy o wybodaeth o’r Ganolfan Genedlaethol Cadw Gwenyn yn fferm Ffwrnais.